Adalet Bakanlığından alınan yazının örneği aşağıda sunulmuştur.

1. Malumları olduğu üzere, 1980 tarihli Çocukların Velayetine ilişkin Kararların Tanınması ve Tenfizi ile Çocukların Velayetinin İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi ülkemiz bakımından 1 Haziran 2000 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anılan Sözleşme metninin Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dışilişikiler Genel Müdürlüğünün http://www.uhdigm.adalet.gov.tr/guncelleme/aksoz/aklist.xlsinternet adresinden temin edilmesi mümkündür.

Pasaport Kanunu’nun 17/c maddesi uyarınca çocuklara düzenlenecek pasaportlarda anne ve babanın onayının alınması gerekmektedir. Yabancı ülkede çocuk hakkında verilmiş velayeti de içeren kararın ülkemizde tanıma ve tenfiz edilmemesi halinde, mevzuatımız açısından velayet hakkının anne ve baba tarafından birlikte kullanılmaya devam edildiğinden her ikisinin de onayının aranmaya devam edilmesi gerekmektedir. 1980 tarihli Çocukların Velayetine ilişkin Kararların Tanınması ve Tenfizi ile Çocukların Velayetinin İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi, Sözleşmeye taraf Devletlerde yaşayan Türk vatandaşları bakımından velayete ilişkin kararların ülkemizde tanıma ve tenfizi usulünde büyük kolaylık sağlamaktadır. Velayet kararını veren ülkenin merkezi makamı ilgililer tarafından yapılan başvuruyu ülkemizin merkezi makam olarak bildirdiği Adalet Bakanlığına iletmektedir. Adalet Bakanlığımız ise konuyu Cumhuriyet Savcılığına intikal ettirerek Savcılık tarafından tanıma ve tenfiz için başvuruda bulunan adına tanıma ve tenfiz davası açılmasını sağlamaktadır.

2. İşbu Sözleşme kapsamında yapılacak velayet kararlarının tanınması ve tenfizi usulünde, Sözleşmeye taraf Devletlerde yaşayan Türk vatandaşları velayet kararının ülkemizde tanınması ve tenfizini teminen yaşadıkları ülkenin Sözleşmenin uygulanmasında merkezi makam olarak bildirdiği makama yapacakları başvuru sonucunda ülkemize gelmeksizin ve hiçbir masraf yapılmaksızın kararın tanınması ve tenfizinin sağlayabileceklerdir (Sözleşme mad.4/1). Her bir Taraf Devletin merkezi makamını gösterir liste ilişikte sunulmaktadır.

Merkezi makama yapılacak tanıma ve tenfiz başvurusuna eklenmesi gereken belgeler şunlardır (mad.13):

(a) Kendisinden istemde bulunulan Devletin merkezi makamına, istemde bulunan adına hareket etmeye veya bu amaçla başka bir temsilci tayin etmeye yetki veren bir belge;

(b) Kararın aslına uygunluğu onaylı bir örneği;

(c) Davalı veya yasal temsilcisinin gıyabında verilmiş bir karar söz konusu ise, dava dilekçesi veya benzeri belgenin davalıya usulen tebliğ edilmiş olduğunu saptayan belge;

(d) Gerektiği takdirde, kararın verildiği ülke kanununa göre infaz edilebilir olduğunu saptayan belge;

(e) Mümkün olduğu takdirde, çocuğun kendisinden istemde bulunulan ülkede nerede bulunduğunu veya bulunabileceğini belirten bilgiler;

(f) Çocuğun velâyetinin ne suretle iade edilebileceğine ilişkin öneriler.

Yukarıda sözü edilen belgelere gerektiğinde çevirileri de eklenecektir. Bu çerçevede genel kural, tanıma ve tenfiz kararı konusunda başvurulacak ülkemiz merkezi makamı Adalet Bakanlığına gönderilecek evrakların Türkçe çevirilerinin eklenmesini gerektirmektedir. Türkçe çeviri yapılamadığı takdirde İngilizce veya Fransızca çevirilerinin eklenmesi de yeterli olacaktır.

3. Dış temsilciliklerimizden vatandaşlarımızın yaşadıkları ülke yargı organları tarafından verilen velayet kararlarına istinaden tanıma ve tenfiz işlemi yapılmaksızın temsilciliklerimizde işlem yaptıramadıkları için tepkili oldukları yolunda duyumlar alınmaktadır. Öte yandan, yaşadıkları ülkede hem kendilerinin hem de velayet hakkını aldıkları çocuklarının çeşitli zorluklarla karşılaştıkları bildirilmektedir. Tanıma ve tenfiz işlemini yaptıramamalarına Türkiye’de dava açmak için maddi olanaklarının yeterli olmadığı, davaların uzun sürdüğü, boşanılan eşle temas imkanının olmadığı vb gerekçeler ileri sürmektedirler.Devletlerarası hukuk egemen devletlerin eşitliği ilkesine dayandığından her ülkenin yargısının verdiği karar o ülke topraklarında geçerlidir.Başkonsolosluğa işlem yaptırmak için geldiklerinde ancak tanıma ve tenfiz işlemi yaptırmaları gerektiğini öğrenen vatandaşlarımızın velayete ilişkin kararın verilmesinin akabinde tanıma ve tenfiz işlemini yaptırmaları gerekmektedir. Bu itibarla, zamanında yaptırmadıkları işlemlerden kaynaklanan gecikme nedeniyle gösterilen tepkiler tabiatıyla yerinde değildir. Dış temsilciliklerimizde yapılacak duyurularda velayete ilişkin kararların tanıma ve tenfiz işlemlerinin bizzat Türkiye’ye gitmeksizin, masrafsız olarak ve belirli bir süre içinde tamamlanabileceğine işaretle vatandaşlarımıza kararın verilmesinin akabinde başvuruda bulunmaları gerektiğinin hatırlatılabileceği akla gelmektedir."

Bilgi edinilmesi önemle rica olunur.

MERKEZİ MAKAMLAR

Almanya

Der Generalbundesanwalt beim Bundesgerichtshof
(The Public Prosecutor General of the Federal Court of Justice)
- Zentrale Behörde -
D-53094 Bonn
Tel.: +49-228/410-40
Fax: +49-228/410-5050

Avusturya

the Federal Ministry of Justice

A-1016 Wien, Postfach 63, as Central Authority.

Belçika

Ministry of Justice

4, Place Poelaert

B-1000 Brussels.

Bulgaristan

Ministry of Justice

Republic of Bulgaria

Sofia 1040 No. 1 Slavianska str.

Çek Cumhuriyeti

the Authority for International Legal Protection of Children

Brno, Benesova 22

Danimarka

Ministry of Family and Consumer Affairs(Ministeriet for Familie-og Forbrugeranliggender)
Department of Family Affairs(Familiestryrelsen)
Æbeløgade 1
DK - 2100 COPENHAGEN Ø
Tel. +45.33.92.33.02
Fax: +45.39.27.18.89
E-mail: civildir@civildir.dk

Estonya

Ministry of Justice

Finlandiya

Ministry of Justice

Eteläesplanadi 10,

P.O. Box1, FIN-00131HELSINKI,

telephone +358-0-18251,

telefax +358-0-1825224.

The Liaison officers are :

Mr. Hannu Taimisto
Senior Ministerial Secretary
telephone +358-0-1825327

Ms Mirja Kurkinen
Senior Ministerial Secretary
telephone +358-0-1825321.

Fransa

Bureau de l'entraide civile et commerciale internationale
Direction des Affaires civiles et du Sceau
Ministère de la Justice
13 Place Vendôme
75042 PARIS Cedex 01
France
Tel.: +33 (1) 4477.6105 / Fax : +33 (1) 4477.6122
E-mail: entraide-civile-internationale@justice.gouv.fr
Internet: www.justice.gouv.fr
INTERNATIONAL CHILD ABDUCTION AND TRANSFRONTIER ACCESS RIGHTS

Persons to contact :
Mr Michel RISPE
Magistrat - Chef du bureau
(languages of communication : French, Spanish, English)
Tel.: +33 (1) 4477.6634

Mrs Marie-Caroline CELEYRON-BOUILLOT
Magistrat
(languages of communication : French, English)
Tel.: +33 (1) 4477.6548

Mrs Hélène VOLANT
Magistrat
(languages of communication : French, English)
Tel.: +33 (1) 4477.6676

Ms Stéphanie LEURQUIN
Juriste
(languages of communication : French, English, Spanish)
Tel.: +33 (1) 4477.6626

Mrs Magali DOUMENQ
Educatrice
(languages of communication : French, English)
Tél.: +33 (1) 4477.6675

Mrs Arlette URIE
Rédactrice
(language of communication : French)
Tel.: +33 (1) 4477.6210

Ms Paule PERRIOLLAT
Rédactrice
(languages of communication : French, English)
Tel.: +33 (1) 4477.6216

Ms Vanessa TOGNETTI
Rédactrice
(languages of communication: French, English)
Tel.: +33(1) 4477.6237.

Hollanda

Legal Affairs Support Unit
Prevention, Youth Protection and Probation Service
Ministry of Justice, The Hague.

Persons to contact are :

Ms. C.A.H. Aben, tel : (070) 370 62 52
Mr. J.A.T. Vroomans, tel : (070) 370 77 59
Mr. W.J. Augustijn, tel : (070) 370 62 14, fax : (070) 370 79 17.

İngiltere

For England and Wales :

The Chancellor's Department

Trevelyan House

30 Great Peter Street

GB-LONDON SW1P 2BY.

Irlanda

İspanya

Ministerio de Justicia

Secretaría General Técnica

San Bernardo, 45, 28071 Madrid, Espana.

İsveç

Ministry for Foreign Affairs,

P.O. BOX 16121

S-10323 STOCKHOLM

İsviçre

Office Fédéral de la Justice

Italya

MINISTERO DI GRAZIA E GIUSTIZIA
Ufficio centrale per la giustizia minorile
ROMA

Izlanda

the Ministry of Justice and Ecclasiastical Affairs
Skuggasund
150 Reykjavik
Iceland
tel.: +354 545 9000
fax.: +354 552 7340.

Karadağ

Ministry of Justice of the Republic of Montenegro
81000 Podgorica, No. 3, Vuka Karadzica St.
Tel: + 381 81 407 502
Fax: + 381 81 407 515

Letonya

Ministry of Justice

Brivibas blvd 36, Riga

LV-1536, Latvia

(phone : +371.7036801, +371.7036716 ; fax : +371.7210823, +371.7285575 ; e-mail : tm.kanceleja@tm.gov.lv ).

Lihtenştayn

the Government of the Principality of Liechtenstein is the authority which has power to carry out the functions provided for by the above Convention. The Government reserves the right to delegate such functions to a Ministry or a department under the authority of the latter.

Litvanya

Ministry of Justice

Lüksemburg

the Central Authority for Luxembourg which will carry out the functions provided for in the Convention is the Attorney General.

Macaristan

Ministry of Justice

Makedonya

the Ministry of Justice

Malta

Director of Child and Family Affairs, Department of Social and Family Affairs

469St.Joseph Road

St. Venera, Malta.

Moldova

Ministry of Education

Norveç

the Royal Ministry of Justice and Police, The Civil Department

Polonya

the Ministry of Justice

Portekiz

DIRECÇÃO-GERAL DE REINSERÇÃO SOCIAL
OF THE MINISTRY OF JUSTICE
Avenida Almirante Reis, 101
1150-013 LISBOA
Portugal
Tel : +351 (21) 317 6100
Fax: +351 (21) 317 6171
E-mail : correio.dgrs@dgrs.mj.pt

Persons to contact:

Mrs Leonor Furtado
Director General for Social Rehabilitation

Ms Cláudia Nunes Graça
Coordinator
(languages of communication : Portuguese, English, French)
Tel.: +351 (21) 317 6100

Mr Jorge Nuno Santos
(languages of communication : Portuguese, English, French)
Tel.: +351 (21) 317 6100

Ms Cristina Casais de Brito
(languages of communication : Portuguese, English, French)
Tel.: +351 (21) 317 6100.

Romanya

the Ministry of Justice

Sırbistan

Ministry of Justice of the Republic of Serbia
1100 Belgrade, No. 22-26, Nemanjina St.
Tel: + 381 11 3616-548 / 3616 549
Fax: + 381 11 3616 419 / 685 672

Slovakya

Center for International Legal Protection
of Children and Youth Spitálska 6
P.O. Box 57
814 99 Bratislava
Slovak Republic

Türkiye

Adalet Bakanlığı
Uluslararası Hukuk ve Dış Ilişkiler
Genel Müdürlügü
BAKANLIKLAR - KIZILAY
ANKARA
Tél. 312 425 84 97
Fax 312 425 02 90

Ukrayna

the Ministry of Justice

Yunanistan

Ms Pari KONTODIOU
Ministry of Justice
Directorate for the Preparation of Laws, Section 4,
96 Ave. Mesogeion
115 27 ATHENS

Tel : 77 14 186
Fax : 77 07 025 or 77 14 186

Communication language : English.